System monitorowania kierowcy DMS (Driver Monitoring System) – jak działa?

Wyobraź sobie wielogodzinną trasę autostradą. Monotonny szum opon, jednostajne tempo i ciepłe powietrze z nawiewu sprawiają, że powieki stają się ciężkie. Wystarczy kilka sekund tzw. mikrosnu, aby doszło do niebezpiecznej sytuacji.

Właśnie w takich momentach znaczenie zyskuje DMS (Driver Monitoring System). To technologia, która monitoruje zachowanie kierowcy i pomaga wykrywać oznaki zmęczenia, rozproszenia czy utraty koncentracji. Od 2024 roku rozwiązania tego typu stają się standardowym elementem wyposażenia nowych samochodów w Unii Europejskiej.

Czym jest system monitorowania kierowcy DMS (Driver Monitoring System)?

Skrót DMS oznacza Driver Monitoring System. W branży motoryzacyjnej można spotkać także określenia takie jak DSS (Driver State Sensing) czy ADDW (Advanced Driver Distraction Warning). To nie tylko system wykrywania zmęczenia kierowcy, ale również rozwiązanie analizujące rozproszenie, kierunek patrzenia i poziom koncentracji.

Głównym zadaniem DMS jest analiza stanu kierowcy w czasie rzeczywistym. W przeciwieństwie do klasycznego monitoringu GPS system nie skupia się na lokalizacji pojazdu, trasie czy spalaniu. Zamiast tego analizuje zachowanie osoby siedzącej za kierownicą.

W transporcie i zarządzaniu flotą DMS zyskuje na znaczeniu, ponieważ pozwala ograniczyć ryzyko wypadków wynikających z błędu człowieka.

Jakie objawy zmęczenia wykrywa Driver Monitoring System (DMS)?

System może rozpoznawać między innymi:

• zwiększoną częstotliwość mrugania,
• dłuższe zamykanie oczu,
• częste ziewanie,
• opadanie głowy,
• brak reakcji na sytuację na drodze,
• odwracanie wzroku od jezdni.

Jak działa system DMS?

Podstawowym elementem systemu jest kamera skierowana na twarz kierowcy. Najczęściej znajduje się ona przy lusterku wstecznym, na kolumnie kierownicy lub na desce rozdzielczej.

Kamera wykorzystująca podczerwień

System DMS zwykle korzysta z kamery IR, czyli podczerwieni. Dzięki temu może działać zarówno w dzień, jak i po zmroku, bez oślepiania kierowcy widocznym światłem.

Niektóre systemy potrafią działać także przy okularach przeciwsłonecznych, jednak skuteczność zależy od rodzaju szkieł i technologii zastosowanej przez producenta.

Jakie dane analizuje Driver Monitoring System (DMS)?

System monitorowania kierowcy może analizować:

• ruch oczu,
• częstotliwość mrugania,
• kierunek patrzenia,
• położenie głowy,
• obecność dłoni na kierownicy,
• korzystanie z telefonu,
• czas reakcji kierowcy.

Jakie zachowania analizuje system monitorowania kierowcy DMS?

• Mruganie – system sprawdza, jak często i na jak długo kierowca zamyka oczy.
• Kierunek patrzenia – analizuje, czy wzrok jest skierowany na drogę, czy poza nią.
• Położenie głowy – wykrywa nienaturalne opadanie głowy lub długotrwałe odwrócenie wzroku.
• Korzystanie z telefonu – rozpoznaje charakterystyczne ruchy związane z używaniem smartfona.
• Ręce na kierownicy – w niektórych rozwiązaniach system współpracuje z czujnikami dotyku.

W jaki sposób system ostrzega kierowcę?

Gdy DMS wykryje niebezpieczne zachowanie, może uruchomić:

• alert dźwiękowy,
• komunikat wizualny,
• wibracje kierownicy lub fotela,
• wsparcie innych systemów ADAS, np. automatycznego hamowania awaryjnego.

W bardziej zaawansowanych pojazdach DMS może współpracować także z systemami wspomagającymi jazdę, takimi jak aktywny tempomat.

W wielu samochodach pojawia się np. ikona filiżanki kawy lub komunikat sugerujący przerwę.

Jakie funkcje może mieć nowoczesny system monitorowania kierowcy?

Funkcja	Opis działania
Wykrywanie senności	Analiza częstotliwości mrugania i ziewania
Wykrywanie rozproszenia	Monitorowanie czasu, przez jaki wzrok pozostaje poza drogą
Rozpoznawanie używania telefonu	Wykrywanie smartfona przy twarzy lub w dłoniach
Identyfikacja kierowcy	Rozpoznawanie twarzy i automatyczne ustawienia pojazdu
Wykrywanie palenia	Funkcja spotykana w bardziej zaawansowanych systemach flotowych
Monitorowanie pasów	Sprawdzanie, czy pasażerowie mają zapięte pasy

Nie każdy system DMS działa tak samo. Zakres funkcji zależy od producenta i poziomu zaawansowania rozwiązania.

Czy system DMS jest obowiązkowy?

Tak. Od 7 lipca 2024 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane na rynku UE muszą być wyposażone w system wykrywania zmęczenia kierowcy i rozproszenia uwagi.

Wymóg ten wynika z unijnego rozporządzenia 2019/2144, określanego również jako GSR2. Wcześniej, od 2022 roku, przepisy obejmowały nowe typy homologacji pojazdów.

Systemy monitorowania kierowcy są również uwzględniane przez Euro NCAP przy ocenie bezpieczeństwa pojazdów.

Czy DMS działa w nocy?

Tak. Dzięki zastosowaniu podczerwieni system może monitorować kierowcę także po zmroku i w warunkach ograniczonego oświetlenia.

Czy DMS zapisuje obraz kierowcy?

W większości aut osobowych system nie zapisuje pełnego obrazu z kamery.

Najczęściej analiza odbywa się lokalnie w pojeździe. DMS przetwarza punkty na twarzy, kierunek wzroku i ruch głowy, a następnie zamienia te informacje na dane matematyczne.

Nagrania mogą być zapisywane jedynie w bardziej zaawansowanych rozwiązaniach flotowych lub po wykryciu zdarzenia drogowego.

Czy system monitorowania kierowcy można wyłączyć?

W wielu samochodach możliwe jest wyłączenie DMS w ustawieniach pojazdu. Po ponownym uruchomieniu silnika system zwykle aktywuje się jednak automatycznie.

DMS a monitoring GPS floty – jakie są różnice?

Obszar	System DMS	Monitoring GPS	Telematyka floty
Główne zadanie	Analiza zachowania kierowcy	Lokalizacja pojazdu	Kompleksowa analiza eksploatacji floty
Źródło danych	Kamera IR	GPS, CAN, GSM	GPS, CAN, czujniki, raporty
Co wykrywa	Zmęczenie, telefon, brak uwagi	Trasę, postoje, prędkość	Spalanie, styl jazdy, czas pracy, serwis
Główna korzyść	Większe bezpieczeństwo kierowcy	Kontrola pojazdu i kosztów	Lepsze zarządzanie flotą

Największe możliwości daje połączenie tych technologii. DMS odpowiada za monitorowanie zachowania kierowcy, a systemy GPS i telematyka dostarczają danych o pojeździe, trasie i kosztach eksploatacji. W praktyce rozwiązania flotowe mogą być dodatkowo integrowane z funkcjami takimi jak zdalne odcięcie zapłonu czy monitoring pracy pojazdu w czasie rzeczywistym.

Jakie korzyści DMS daje firmom transportowym?

Dla firm transportowych i flot DMS może oznaczać:

• mniej kolizji,
• niższe koszty szkód,
• większe bezpieczeństwo kierowców,
• wsparcie w szkoleniach z bezpiecznej jazdy,
• możliwość analizy ryzykownych zachowań,
• łatwiejsze zarządzanie flotą.

Połączenie systemu monitorowania kierowcy z rozwiązaniami GPS i telematyką, takimi jak iCar GPS Solid, pozwala uzyskać pełniejszy obraz bezpieczeństwa i efektywności pracy pojazdów.

Najważniejsze informacje w skrócie

• DMS monitoruje zmęczenie i rozproszenie kierowcy.
• System wykorzystuje kamerę IR i działa także w nocy.
• Od lipca 2024 roku DMS jest obowiązkowy w nowych samochodach sprzedawanych w UE.
• Większość systemów nie zapisuje obrazu kierowcy.
• DMS dobrze uzupełnia monitoring GPS i telematykę floty.

DMS a przyszłość motoryzacji

Wraz z rozwojem samochodów autonomicznych i systemów wspomagania kierowcy DMS będzie odgrywać coraz większą rolę.

W przyszłości systemy monitorowania kierowcy mogą jeszcze dokładniej analizować poziom koncentracji i współpracować z systemami autonomicznej jazdy, zwiększając bezpieczeństwo kierowców, pasażerów i innych uczestników ruchu.

Połączenie DMS z monitoringiem GPS i telematyką pozwala budować nowoczesny system bezpieczeństwa dla flot i pojazdów firmowych.

FAQ – najczęstsze pytania o DMS

Czy DMS działa przy okularach przeciwsłonecznych?

Niektóre systemy działają także przy okularach przeciwsłonecznych, ale skuteczność zależy od rodzaju szkieł.

Czy DMS działa w całkowitej ciemności?

Tak. Dzięki podczerwieni system może monitorować kierowcę również po zmroku.

Czy system zapisuje obraz z kamery?

Najczęściej nie. W autach osobowych dane są zwykle przetwarzane lokalnie.

Czy można wyłączyć system DMS?

Tak, ale po ponownym uruchomieniu pojazdu system zwykle aktywuje się ponownie.

Czy DMS reaguje na rozmowę z pasażerem?

Nie powinien generować alarmów, jeśli kierowca nadal obserwuje drogę.